Foto: Hobi industri, Unsplash
Miniatuur 402
Geschreven door Nathan Tax
Voorgelezen door Gert van Drimmelen
Geluidsmontage Seth Mook
Thema: Vrijheid en verdraagzaamheid
20 oktober 2026
Titel: Vrede en verdraagzaamheid
Vrede en verdraagzaamheid
Shenzhen, 29 augustus 2026; Ik zit backstage. Het World Youth Choir zingt de ronkende klanken die Bruckner componeerde op de tekst die spreekt van de rechtvaardige mond en de waarachtige geest.
Schuin voor mij klikt de Chinese voorstellingsleider de titels en samenvattingen van de muziekstukken door. In de voor mij zuiver onleesbare karakters schuilt de analoge waarheid dat de tekst die getoond wordt, niets bevat van de inhoud die eigen is aan de tekst die daadwerkelijk gezongen wordt. Dat weet ik, omdat mijn eigen handelen ten grondslag ligt aan dat feit. Het zingen van Christelijke stukken wordt door de Chinese censor namelijk afgekeurd. De titels zijn gefingeerd, de samenvattingen geseculariseerd. Os Justi… Het is moeilijk te verdragen. Tegelijkertijd zijn het deze halve waarheden die ervoor zorgen dat we hier in Shenzhen in vrede kunnen optreden. Het Woord mag niet gesproken of gelezen worden, maar wel gezongen.
Spreekt de muziek voor zich? Of wordt zij wezenlijk het zwijgen opgelegd als zij niet mag heten naar haar eigen naam?
“O blijf bij ons, want het zal avond worden.” Een traan vloeit bij Rheinberger. Hier moet zijn Abendlied; Bleib bei uns, ‘Im Abend-lied’ heten. Nog maar vijf dagen geleden kon ik in Vrijburg mijn geliefde collega Harry van der Kamp niet toezingen bij zijn laatste afscheid. In een katholieke kapel in de vrijplaats Macau vond ik een toevluchtsoord om de haperende livestream te volgen. Het was moeilijk te verdragen. Tegelijkertijd was het juist de afstand die mijn liefde voor mijn medezanger voor mij zo duidelijk voelbaar maakte.
Op het podium stapt de dirigent opzij, de podium-bedienden zijn in verwarring en zwaaien vertwijfeld de deuren van de zaal half open. Loopt de dirigent af? Wat gebeurt er?! De voorstellingsleider stelt gerust: hij is in de zaal gaan zitten. Uit het koor stapt een zanger naar voren en neemt plaats voor de lessenaar van de dirigent, met daarop een korte serie chinese karakters: ” 世界赠予我的 ” (Wat de wereld mij heeft geschonken.) Niemand om mij heen backstage weet dat de getransformeerde zanger hier op vijandige bodem staat. Thuis is voor hem het eiland dat met het vasteland strijd om de ware naam van het land… De naam die toekomt aan de Republiek, of die van het ‘Volk’. Het zal moeilijk te verdragen zijn. Maar ooit zal die strijd losbarsten om wat zich nu voordoet als vrede, te vervolmaken in dat wat nu als schijn bestaat.
Tot slot Kodálys vredeswens, gecomponeerd als wiegelied, als toegift. De voorstellingsleider is verdwenen. Er mag geen titel getoond worden, maar het stuk klinkt niet voor dovemans oren. De muziek spreekt voor zich.
gepubliceerd op 20 oktober 2026